Bombardowanie - pamiętamy

Dodano: 2 września 2020

Wczoraj minęła 81. rocznica wybuchu II wojny światowej, w kontekście naszej lokalnej historii początek września to również czas wspomnienia osób, które zginęły w czasie bombardowania węzła kolejowego na Słotwinie. Od lat organizowane są uroczystości mające na celu zachowanie tych smutnych wydarzeń w pamięci żyjących. W miejscu bombardowania mieszkańcy Brzeska ufundowali w 1985 roku pomnik. Tego roku nastąpi odsłonięcie i poświęcenie tablicy z nazwiskami ofiar.

Stacja Słotwina-Brzesko bombardowana była dwukrotnie. 4 września na szczęście nie było ofiar, niestety 5 września celem stał się pociąg ewakuacyjny ze Śląska, w którym znajdowała się ludność cywilna. Dokładnej liczby ofiar nie udało się ustalić do dziś. Podaje się, że życie straciło ponad 200 osób, a kilkaset zostało rannych. Jan Burlikowski w Kronice Miasta Brzeska zawarł wspomnienie Anny Dudy, naocznego świadka wydarzeń:

„Około godziny 16-tej usłyszałam warkot samolotu. Wiedziałam już co to znaczy. Krzyknęłam „kryjcie się wszyscy” i porwawszy dziecko wpadłam do piwnicy. Wnet usłyszałam wybuch, jeden, drugi, trzeci, całą serię wkrótce po sobie następujących wybuchów. [...]Po wybuchach usłyszałam terkot karabinów maszynowych i wzmożony warkot nurkujących samolotów.

Po uspokojeniu się i wyjściu z piwnicy dowiedziałam się o straszliwych skutkach nalotu. Niemieckie samoloty wypatrzyły stojący w lesie przed semaforem pociąg ewakuacyjny. Ludzie wypłoszeni z pociągu szukali schronienia w lesie, po jednej i po drugiej stronie toru. Bomby nie trafiały wcale w pociąg ale padały w las, często nawet w znacznej stosunkowo odległości od torów. Jedna bomba upadła nawet w pobliżu mego domu, chociaż ten jest położony około 250 metrów od toru. Inna upadła i wybuchła na podwórzu domu naszego sąsiada, Władysława Łanochy, który mieszka tuż przy lesie, przy tej samej ulicy. On i dwoje dzieci zostało rannych, dom uszkodziły odłamki bomby. Ludzie mieszkający w domach przy dzisiejszej ulicy Kołłątaja, obok kaplicy w Słotwinie pouciekali w pola. Ale i tam nie było bezpiecznie, samoloty zniżały się i siekły z karabinów maszynowych po polach, gdzie tylko się coś ruszało”.

W najbliższą sobotę uroczystości upamiętniające te dramatyczne wydarzenia rozpoczną się Mszą Świętą odprawioną w kościele Matki Bożej Częstochowskiej w Brzesku o godzinie 10:00. Podczas obchodów wystąpi dr Maciej Korkuć - Naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Krakowie.

Bombardowanie węzła kolejowego w Brzesku - bibliografia (materiały dostępne w PiMBP Brzesko)
Burlikowski, Jan. Kronika Miasta Brzeska : 1385-1944. Brzesko : 2005, s. 59-69.
Brzesko : dzieje miasta i regionu. Brzesko : 2006, s. 599-715.
77. rocznica bombardowania / red ; fot. kolor // BIM : Brzeski Magazyn Informacyjny. - 2016, nr 10, s. 10
BOMBY na dworzec spadały dwa razy : pamięć o brzeskich ofiarach września / (ANS) // Gazeta Krakowska. - 2005, nr 209, dod. Gazeta Tarnowska, s. 4
LUDZIE z pociągu : nowe dokumenty o ofiarach barbarzyńskiego bombardowania / Iwona Dojka // BIM : Brzeski Magazyn Informacyjny. - 2005, nr 9, s. 12-13
PAMIĘCI ofiar bombardowania / ZS // BIM : Brzeski Magazyn Informacyjny. - 2009, nr 08, s. 21
POLSCY żołnierze polegli 4 i 5 września 1939 roku w rejonie stacji Słotwina Brzesko / Jacek Filip // BIM : Brzeski Magazyn Informacyjny. - 2018, nr 9, s. 30-31
POLSCY żołnierze polegli 4 i 5 września 1939 roku w rejonie stacji Słotwina Brzesko ; cz.2 / Jacek Filip // BIM : Brzeski Magazyn Informacyjny. - 2018, nr 10, s. 26-28
RANNYM pomagał aż do swoich ostatnich dni : Jan Władysław Brzeski po bombardowaniu uruchomił prowizoryczny szpital / Jerzy Reuter // Polska Gazeta Krakowska. - 2011, nr 52 (4 III), dod. Tygodnik Brzesko-Bocheński, s. 7
TRAGICZNY początek wojny / Zofia Sitarz // Dziennik Polski. - 2011, nr 205 (3-4 IX), dod. Dziennik Polski Tarnowski, s. B4
UROCZYSTOŚCI na Słotwinie / red // BIM : Brzeski Magazyn Informacyjny. - 2015, nr 9, s. 10
UROCZYSTOŚCI na Słotwinie / red // BIM : Brzeski Magazyn Informacyjny. - 2019, nr 7-9 (309), s. 9
W HOŁDZIE ofiarom / (MIR) // Dziennik Polski. - 2008, nr 210 (8 IX), dod. "Dziennik Polski Tarnowski", s. [R1]
W OBRONIE Trzech Mostów / Henryk Bach // BIM : Brzeski Magazyn Informacyjny. - 2006, nr 01, s. 25
W ROCZNICĘ bombardowania / ZS // BIM : Brzeski Magazyn Informacyjny. - 2010, nr 8, s. 34

Galeria zdjęć

Bombardowanie - pamiętamy

 

"Książka i możliwość czytania to jeden z największych cudów naszej cywilizacji."

Maria Dąbrowska

 Kontakt

Powiatowa i Miejska Biblioteka
Publiczna w Brzesku

Plac Targowy 10
32-800 Brzesko

tel./ fax. (14) 66-312-02, (14) 68-64-550
e-mail: kontakt@bibliotekabrzesko.pl

Dane kontaktowe