#2

Święty Florian mając 251 lat stracił głowę. Chochlik redakcyjny? Nie. 38 lat temu w grudniu 1982 roku, dokładnie 251 lat po jego ufundowaniu, głowa figury stojącej na brzeskim rynku odpadła. Dlaczego? Pierwotne założenia przedstawicieli Magistratu o wietrzeniu piaskowca, z którego figura jest zbudowana legły w gruzach, gdy śledztwo wykazało brawurowe wyczyny wspinaczkowe młodego mężczyzny. Kto z Was pamięta o wspomnianym w artykule zwyczaju wchodzenia na figurę świętego, aby oblewać z góry przechodniów? Zapraszam do lektury o tym zabawnym epizodzie sprzed lat.

#1 Kościół długoszowski – szkic Walerego Eliasza Radzikowskiego z 1892 r.

W archiwum cyfrowym Muzeum Historycznego Miasta Krakowa udało się odnaleźć kolejny eksponat związany ze Szczepanowem. Tym razem to szkic autorstwa Walerego Eliasza Radzikowskiego przedstawiający kościół św. Marii Magdaleny. Szkic ma dokładnie 128 lat. Powstał 19 listopada 1892 roku.

Rysunek wykonany ołówkiem, na niewielkiej kartce o wymiarach 16x10 cm, przedstawia kościół długoszowski przed jego rozbudową z lat 1911–1914. Jest sygnowany podpisem Walerego Eliasza Radzikowskiego, tytułem „Kościół w Szczepanowie” oraz datą „19/11 1892” Na dachu kościoła, nad nawą świątyni widzimy wybudowaną kilka lat wcześniej neogotycką wieżyczkę z sygnaturką. W latach 1877–1879 dach na kościele pokryto nowym gontem, więc z dużym prawdopodobieństwem możemy założyć, że wieżyczka została zamontowana w tym okresie. To jeden z efektów szerokich prac renowacyjnych za czasów ówczesnego proboszcza ks. Wojciecha Bobka (1850–1893). W okresie jego posługi w Szczepanowie kościół w Szczepanowie został całkowicie odnowiony.

Z tyłu, po lewej stronie widoczna jest drewniana dzwonnica z XVIII wieku (niemniej pojawiają się informację, że pochodziła z czasów Długosza), która stała oddzielnie naprzeciw głównego wejścia.

Z dużym prawdopodobieństwem jesteśmy w stanie ustalić miejsce, gdzie stał artysta, gdy szkicował rysunek. To zewnętrzny łuk drogi biegnącej obok muru – obecnie chodnik przy ulicy Św. Stanisława. Co ciekawe, zdjęcie wykonane około osiem–dziesięć lat później przez znanego krakowskiego fotografa Natana Kriegera ma bardzo podobną kompozycję. Tak więc wybór miejsca był prawdopodobnie podyktowany ciekawym wizualnie ujęciem prezentującym wszystkie istotne na tamten czas detale kościoła długoszowskiego.

Walery Eljasz Radzikowski był synem Wojciecha Eljasza (1814–1904), malarza, autora prac o tematyce religijnej i Tekli z Krzyżanowskich. Walery był uczniem Władysława Łuszczkiewicza w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych (1856–62). Pod wpływem jego twórczości zaczął malować kompozycje historyczne. Twórczość Radzikowskiego rozwijała się w dwóch nurtach tematycznych – do pierwszego należały kompozycje historyczne, inspirowane przeszłością narodową oraz literaturą piękną; do drugiego malarstwo pejzażowe, zwłaszcza widoki tatrzańskie. Radzikowskiego można zaliczyć do grona osób najbardziej zasłużonych dla rozwoju polskiej turystyki tatrzańskiej i Zakopanego. Zajmuje jedno z czołowych miejsc obok takich „legendarnych” postaci tatrzańskich takich jak Stolarczyk, Chałubiński, Sabała czy Klimek Bachleda.

Zastanawiąjący jest powód powstania szkicu – czy miał związek z licznymi pracami renowacyjnymi za czasów ks. proboszcza Wojciecha Bobka? Czy jego efektem był, lub miał być obraz przedstawiający kościół długoszowski w Szczepanowie? Na chwilę obecną to wszystko pozostaje w sferze pytań i domysłów – głownie z powodu zbyt małej ilości informacji nt. twórczości Radzikowskiego w tamtym okresie, oraz braku innych materialnych śladów jego twórczości związanej ze Szczepanowem.

Platforma „Cyfrowy Thesaurus”, na której znajduje się rysunek jest częścią muzealnego portalu www.mhk.pl. Zeskanowanemu szkicowi towarzyszą dane merytoryczne, opracowane przez pracowników Muzeum Historycznego Miasta Krakowa.

Karta obiektu

Materiały zostały udostępnione PiMBP w Brzesku przez Krzysztofa Bogusza.

"Książka i możliwość czytania to jeden z największych cudów naszej cywilizacji."

Maria Dąbrowska

 Kontakt

Powiatowa i Miejska Biblioteka
Publiczna w Brzesku

Plac Targowy 10
32-800 Brzesko

tel./ fax. (14) 66-312-02, (14) 68-64-550
e-mail: kontakt@bibliotekabrzesko.pl

Inspektor Ochrony Danych Małgorzata Kucia
e-mail: ido@bibliotekabrzesko.pl

Dane kontaktowe